Trọng tài Rocchi bị điều tra gian lận, Serie A rúng động vì bê bối mới

Bóng đá Italy đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng khi Gianluca Rocchi – người phụ trách phân công trọng tài tại Serie A và Serie B – buộc phải tự đình chỉ chức vụ. Cơ quan công tố Milan triệu tập ông ra trình diện vào ngày 30/4, liên quan đến nghi vấn can thiệp quy trình VAR và thiên vị trong việc chỉ định trọng tài có lợi cho Inter Milan.

Năm trận đấu thuộc hai mùa giải gần nhất đang nằm trong phạm vi điều tra, gồm: Inter gặp Verona (6/1/2024), Udinese đấu Parma (1/3/2025), Salernitana tiếp Modena (8/3/2025), Bologna đối đầu Inter (20/4/2025) và derby thành Milan giữa Inter với AC Milan (23/4/2025). Điểm đáng lưu ý là chưa có cá nhân nào từ các câu lạc bộ liên quan bị đưa vào diện nghi vấn.

Từ trọng tài huyền thoại đến nghi phạm gian lận

Rocchi từng là gương mặt được Liên đoàn Bóng đá Italy (FIGC) ca ngợi như “một trong những trọng tài xuất sắc nhất thời kỳ hiện đại”. Sự nghiệp cầm còi của ông ghi dấu ấn qua vai trò trọng tài biên ở chung kết Champions League 2013, điều khiển Siêu cúp châu Âu 2017 và trận chung kết Europa League 2019. Khi giải nghệ năm 2020, chỉ duy nhất Concetto Lo Bello vượt qua ông về số lần bắt chính tại Serie A.

Giờ đây, chính nhân vật từng được tôn vinh ấy lại đứng trước cáo buộc gian lận thể thao. Andrea Gervasoni, Giám sát VAR của Ủy ban Trọng tài Quốc gia (CAN), cũng đồng thời bị đưa vào danh sách điều tra. Phía luật sư của Gervasoni tỏ ra bất ngờ, tuyên bố thân chủ không hiểu lý do bị buộc tội.

Bóng ma Calciopoli trở lại?

Nhật báo thể thao Tuttosport đặt thẳng câu hỏi liệu đây có phải phiên bản mới của vụ Calciopoli – scandal từng nhấn chìm bóng đá Italy đúng hai thập kỷ trước với những hành vi thao túng công tác trọng tài ở giải đấu hàng đầu. Tờ Gazzetta dello Sport gọi sự kiện lần này là “cú sốc tiếp theo” giáng vào nền bóng đá vốn chưa kịp hồi phục sau cú sốc tuyển Italy lỡ hẹn World Cup lần thứ ba liên tiếp chỉ chưa đầy một tháng trước.

Nhà báo chuyên về bóng đá Italy, James Horncastle, nhận định toàn bộ vụ việc phản ánh sự phẫn nộ tích tụ lâu nay đối với chất lượng trọng tài và cơ chế vận hành VAR tại quốc gia này. Theo ông, bộ máy trọng tài đang lâm vào một cuộc khủng hoảng nội bộ sâu sắc.

FIGC từng khép hồ sơ, công tố Milan mở lại

Trước khi cơ quan tư pháp vào cuộc, FIGC đã tiến hành điều tra riêng và kết luận không phát hiện sai phạm kỷ luật. Tuy nhiên, phạm vi xem xét của FIGC chỉ giới hạn ở những gì xảy ra tại trung tâm VAR Lissone trong trận Udinese đấu Parma, trong khi cuộc điều tra của Văn phòng Công tố Milan mở rộng hơn rất nhiều. Kết luận “vô tội” của FIGC lập tức bị đặt dấu hỏi lớn về tính thỏa đáng.

Một chi tiết gây chú ý: trọng tài Andrea Colombo – người được đồn đoán là nhận sự tín nhiệm từ phía Inter – được phân công bắt chính trận Bologna gặp Inter. Kết quả, đội bóng thành Milan thua 0-1 bởi bàn thắng muộn của Riccardo Orsolini, pha lập công mà nhiều người cho rằng không hợp lệ do lỗi ném biên trước đó. Dù vậy, theo luật pháp Italy, chỉ riêng hành vi cố ý thao túng phân công trọng tài – nếu được chứng minh – đã đủ cấu thành tội gian lận thể thao, bất kể kết quả trên sân ra sao.

Inter phủ nhận mọi liên quan

Chủ tịch Beppe Marotta của Inter lên tiếng khẳng định câu lạc bộ hoàn toàn trong sạch. Ông cho biết chỉ nắm thông tin qua báo chí và nhấn mạnh Inter “không bao giờ có danh sách trọng tài ưa thích hay ghét bỏ”. Marotta còn dẫn chứng tình huống bị từ chối phạt đền trong trận thua Roma 0-1 vào tháng 4/2025, quyết định mà chính Rocchi từng thừa nhận sai trên sóng truyền hình. Nếu quả penalty ấy được công nhận, cuộc đua scudetto với Napoli có thể đã thay đổi hoàn toàn.

Luật sư Antonio D’Avirro, người bào chữa cho Rocchi, cũng bày tỏ sự khó hiểu trước cáo buộc. Ông cho rằng hồ sơ vụ án ám chỉ nhiều bên liên quan nhưng lại không nêu rõ danh tính, điều ông chưa từng gặp trong bất kỳ vụ gian lận thể thao nào trước đây.

Cuộc chiến quyền lực phía sau hậu trường

Hiệp hội Trọng tài Italy (AIA) đã hỗn loạn suốt nhiều năm. Cựu Chủ tịch Alfredo Trentalange từ chức năm 2022 sau khi công tố viên nội bộ của AIA bị kết án hơn 5 năm tù vì dính líu đường dây ma túy quốc tế. Người kế nhiệm Antonio Zappi hiện đang đối mặt lệnh cấm hành nghề 13 tháng do cáo buộc ép buộc nhân sự từ chức nhằm cài đặt Daniele Orsato và Stefano Braschi vào vị trí then chốt. Hội đồng Phúc thẩm Thể thao sẽ ra phán quyết cuối cùng về án phạt này ngay trong ngày 28/4.

Biên tập viên Ivan Zazzaroni của tờ Corriere dello Sport nhận xét đầy ẩn ý rằng đây là “những sự trùng hợp đáng suy ngẫm”, ngụ ý mâu thuẫn phe phái trong nội bộ giới trọng tài đang chi phối toàn bộ vụ việc.

Nguy cơ can thiệp từ Ủy ban Olympic

Hệ quả trước mắt là AIA trống ghế lãnh đạo, còn hai hạng đấu cao nhất thiếu người phân công trọng tài. Bộ trưởng Thể thao Andrea Abodi chỉ ra rằng vấn đề nghiêm trọng nhất nằm ở cách hệ thống bóng đá xử lý khiếu nại nội bộ. Biên tập viên Guido Vaciago của Tuttosport nhận định nếu tư pháp thể thao “nhắm mắt làm ngơ”, điều đó chứng tỏ cơ chế tự thanh lọc đã sụp đổ.

Kịch bản Ủy ban Olympic Italy (CONI) bổ nhiệm Đặc phái viên Điều hành đang được cân nhắc nghiêm túc. Tiền lệ từng xảy ra năm 2018, khi FIGC rơi vào bế tắc sau thảm họa không vượt qua vòng loại World Cup lần đầu tiên. Tuy nhiên, ngưỡng can thiệp của CONI đòi hỏi phải chứng minh sai phạm quản lý nghiêm trọng hoặc tình trạng tê liệt điều hành. Chủ tịch CONI Luciano Buonfiglio vẫn chưa lên tiếng chính thức, dù Bộ trưởng Abodi được cho là ủng hộ phương án hành động.

Cuộc bầu cử tân Chủ tịch FIGC dự kiến diễn ra ngày 22/6. Các ứng viên như Massimo Malago và Giancarlo Abete đang tích cực vận động hậu trường. Nếu CONI quyết định can thiệp trước thời điểm đó, toàn bộ tiến trình bầu cử sẽ bị vô hiệu hóa. Chủ tịch Lega Serie A Ezio Maria Simonelli kêu gọi các bên kiên nhẫn chờ kết quả điều tra, đồng thời nhấn mạnh không nên vì sai phạm cá nhân mà nghi ngờ sự liêm chính của toàn bộ giải đấu.

FAQ